Refleksoloji migren, bronşit, sindirim sistemi, yüksek tansiyon, astım ve romatizmal hastalıklar gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde etkili olduğu bilinen bir uygulamadır. Destekleyici bir tedavi olarak uygulanan refleksoloji masajı, genellikle ayak masajı olarak bilinse de vücudun değişik bölgelerinde de uygulanabilir. Refleksoloji tedavi edici bir yöntem amacı ile kişilerde rahatlama sağlamak için belli noktalara basınç uygulayarak sinirleri uyarır. Merkezi sinir sistemini güçlendiren ve kan akışını artıran bu yöntem günümüzde pek çok hastalığın tedavisinde kullanılmakla birlikte cerrahi operasyonlardan sonra da uygulanır. Refleksoloji alanında uzman kişiler tarafından yapılmalıdır. Refleksoloji uzmanları kişinin durumunu değerlendikten sonra en uygun uygulama tekniğini ve uygulama süresini belirler.
Refleksoloji temel olarak vücudun belli noktalarına basınç uygulayarak yapılan masaj tedavisidir. El refleksoloji, ayak refleksoloji ve kulak refleksoloji noktaları vücutta bazı organlara, sistemlere ve kemiklere denk gelir. Bu bağlamda, organ ve sistemler üzerinde etki yaratmak amacı ile kulakların gözle görülebilen noktaları ile el ve ayakların belirli bölgelerine masaj uygulanır. Refleksoloji el, ayak ve kulaklardaki refleks noktalarının haritaları üzerinden uygulanır. Ayaklar, organ ve sistemlerin yansıdığı noktaların en yoğun olduğu bölümdür. Vücudun dikey yansıması olan ayaklarda çeşitli organlar uyarılır.
Başta kalp olmak üzere vücudun sol bölümünde bulunan tüm organlardan sol ayak, sağ tarafta ise başta karaciğer olmak üzere tüm organlar sağ ayaktan uyarılır. Ellerde yer alan refleksoloji bölgeleri ise 10 basınç bölgesi olarak ortaya çıkar. Sinir uç noktalarına ulaşmak için organlar, sistemler ve kemikler ile kulak, ayak ve eller birbiri ile bağlantı içinde olmalıdır. Eller ve parmaklarla sinir uçlarına uygulanan basınç ya da ovma işlemi sayesinde elektrokimyasal uyarılarda bulunulur. Nöronlar sayesinde bu uyarı sinir uçlarının bağlantılı olduğu organlara ulaşılır ve uyarıcı etkide bulunur.
Refleksoloji masaj uygulamaları diğer masaj uygulamalarıyla benzerlik gösterse de dikkat edilmesi gereken bazı noktalar bulunur. Refleksoloji noktalarının özel olmasından dolayı uygulanan masajları mutlaka bu konuda eğitim almış uzmanlar tarafından yapılması gerekir. En önemli hususlardan biri ise refleks noktalarının doğru belirlenmesidir. El, ayak ve kulaklardaki sinir uçları çeşitli organlarla ve sistemlerle ilişkilidir. Bu kapsamda refleksoloji ile göz tedavisi de yapılır.
İlgili organların refleks noktalarına baskı uygulayarak ilişkili hastalıkların tedavilerine destek olunabilir. Bu anlamda refleksolojinin temeli, doğru sinir noktalarını belirlemekten geçer. Öncelikle hastalığın çeşidi, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu iyi değerlendirilmelidir. Bunun ardından uygulanan refleksoloji masajı genellikle özel olarak bu uygulamalar için tasarlanmış koltuklarda uygulanmalıdır. Genel olarak ayaklar üzerinde yapılan masaj uygulamaları ayakların tümünün ovalanması ve ısıtılmasıyla başlatılır.
Başlangıç sürecinde uzmanlar ayakların yapısı ve bulunan rahatsızlıklarla ilgili bir değerlendirme de yapabilir. Öncelikle ayaklardaki refleks noktaları belirlendikten sonra çeşitli tekniklerle bu noktalara basınç uygulanarak masaj yapılır. Refleksoloji masajı parmaklar ve bazen de ahşap çubuklarla da yapılabilir. Masaj uygulama süreleri hastaların sağlık durumu başta olmak üzere hastalığın çeşidine ve masaj uygulanan bölgelere göre değişiklik gösterir. Bu masaj hastanın ihtiyacına bağlı olarak 10 ila 45 dakika arasında sürer.
Refleksoloji masajında vücutta yer alan organlar ayakta bulunan bir sinire denk gelir. Ayakta bulunan sinir noktalarına masaj uygulandığında iç organlar da dâhil olmak üzere hastanın tedavisi gerçekleştirilir. Refleksoloji masajı kişiye özel olarak yapılır. Bunun için hem süresi hem de kişiye göre farklı şekilde bir uygulama yapılır. Refleksolojide bir yaş sınırı bulunmaz. Ancak refleksoloji uzmanı hastanın yaşına ve genel durumuna göre uygulama süresini ve tekniğini planlar. Masaj bu plan dahilinde yapılır. Hastanın yaşı ve hastalığının türü, hastanın fiziksel durumu ve psikolojik sağlığı hep birlikte değerlendirilerek uygulama noktaları belirlenir.
Refleksolojide el, ayak ve kulaklardaki sinir noktalarının vücuttaki belirgin organlara denk geldiği tespiti ile el, ayak ve kulaklara uygulanan baskı ile destekleyici bir tedavi yöntemi uygulanır. Refleksoloji haritası vücutta hangi noktaların, uygulama bölgelerinde hangi noktalara denk geldiğini göstermek için refleksologlar tarafından kullanılır. Bu harita incelendiğinde her ayağın vücudun dikey olarak bir yarısını temsil ettiği görülür:
Refleksoloji uzmanı genel ya da bölgesel bir etki sağlamak için ayak, el ya da kulaklardaki belirli noktalara odaklanabilir. Refleksoloji uzmanı kısıtlı zamanda çalıştığı için sadece kulaklara odaklanarak hastanın rahatlamasını sağlamaya da yönelebilir. Bu uygulama tamamen uzmanın değerlendirmesi neticesinde gerçekleştirilir.
Refleksolojinin zararları pek çok kişi tarafından merak edilir ancak refleksolojinin bilinen bir zararı yoktur. Bunun yanında refleksoloji, gebeliğinin ilk 6 ayındaki anne adaylarına, damar tıkanıklığı olan kişilere, ayağında enfeksiyon ya da açık yara olan kişilere önerilmez. Aynı zamanda refleksolojinin pek çok faydası da bulunduğu da unutulmamalıdır. Refleksolojinin zihinsel ve fiziksel yararlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
Refleksolojinin yararlarının oldukça fazla olması birçok kişinin destekleyici tedavide tercih etmesinin en önemli sebeplerindedir. Refleksoloji uzmanları tarafından kişinin durumuna göre yapılan uygulamalar, uygulanan kişinin rahatlaması ve kendini iyi hissetmesi ile sonuçlanır. Refleksolojinin iyi geldiği hastalıklar ve rahatsızlıklar şöyle sıralanabilir:
Dolaşım, boşaltım, sinir sistemleri rahatsızlıkları